بیماری شقاق مقعدی چیست؟

بیماری شقاق مقعدی چیست؟ علت، علائم و بهترین درمان فیشر

شقاق مقعدی یا همان بیماری فیشر نوعی از عارضه های نشیمنگاهی است. امکان ابتلا به این بیماری در هر سنی وجود دارد. اما کهولت سن و یبوست مزمن خطر بروز بیماری را افزایش می دهند. در سالهای اخیر به علت تغییر در سبک زندگی افراد شاهد افزایش چشمگیر آمار مبتلایان به این عارضه بوده ایم.

روشها نوین درمان شقاق به کمک این بیماران آمده و بدون درد و خونریزی و حتی بدون نیاز به بستری در بیمارستان بیماری آنان را رفع خواهد نمود. اگر می خواهید بدانید شقاق چیست و درمان آن چگونه انجام میشود، همراه ما باشید.

فیشر یا شقاق چیست؟

فیشر یا شقاق چیست؟

شقاق یا همان بیماری فیشر به ایجاد یک ترک عمیق با بریدگی گفته میشود. اگر این زخم در ناحیه پوشش سلولی مقعد یا بر روی خروجی مقعد ایجاد شود، شقاق مقعد نام می گیرد. اعمال فشار بیش از اندازه به مقعد عامل این بیماری است. شایع ترین موضع ایجاد این بیماری همان مقعد است. از دیگر نواحی می توانیم به لب و نوک سینه اشاره کنیم.

از آنجایی که مقعد موضعی حساس و مملو از پایانه های عصبی است. هر نوع آسیبی در آن می تواند درد شدیدی را به همراه داشته باشد.

علائم مشترک بین شقاق و بواسیر موجب شده اغلب افراد این دو بیماری را با هم اشتباه گیرند. این بیماری با وجود اینکه عارضه ای کشنده و خطرناک محسوب نمی شود، اما نباید نسبت به درمان آن بی توجه بود. زیرا هر مقدار از شروع علائم بگذرد بیماری پیشرفت کرده و درمان آن پیچیده تر خواهد شد.

انواع شقاق مزمن و حاد

شقاق حاد

به شقاق هایی که کمتر از 8 هفته از شروع علائم آنها گذشته نوع حاد گفته میشود. علائم به خصوص درد در این حالت شدیدتر است. اما عمق زخم کمتر است و تنها مخاط و پوست را برش داده است.

شقاق مزمن

به شقاق هایی که بیشتر از 8 هفته از بروز آنها می گذرد، مزمن می گویند. در این حالت علائم بیماری خفیف تر است اما عارضه مکرراً عود می کند. عمق زخم در نوع مزمن بیشتر و درمان آن پیچیده تر است. به گونه ای که عمق زخم می تواند به عضله اسفنکتر مقعد نیز برسد.

علائم شقاق مقعدی

علائم بیماری میتواند بسته به نوع آن، عمق زخم و میزان عفونت متفاوت باشد. همچنین شدت این علائم نیز در افراد مختلف متفاوت است. برخی از مهمترین این علائم عبارتند از :

درد شقاق

شایع ترین علامت فیشر که بیماران را مجبور می کند، زودتر برای درمان اقدام کنند؛ درد است. درد این بیماری بر خلاف بواسیر در تمام طول روز احساس می شود و بسیار شدیدتر است.

خونریزی

خونریزی از علائم شقاق

یکی دیگر از علائم شایع این بیماری خونریزی مقعد است. خونریزی معمولاً در مراحلی که عمیق زخم بیشتر شده مشاهده میشود. خون ناشی از شقاق به رنگ قرمز روشن است. در ضمن ممکن است خونریزی به شکل خون در مدفوع باشد و یا بر روی دستمال توالت مشاهده شود.

خارش و سوزش

احساس خارش و سوزش امری طبیعی محسوب میشود. برخورد مدفوع با زخم موجب احساس سوزش و خارش میشود.

مشاهده ترک عمیق

برای اطمینان از ابتلا به این بیماری می توانید موضع مقعد را با دقت بررسی کنید تا زخم شقاق را بیابید. این زخم یک ترک طولی کوچک است. اطراف این زخم معمولاً ملتهب و قرمز است.

توجه داشته باشید که علائم ذکر شده همیشه هم نشانه ای از شقاق نیست. به طور مثال خونریزی مقعدی می تواند از نشانه بیماری های دیگری مثل بواسیر و یا حتی سرطان باشد. به همین منظور لازم است قبل از هر اقدامی برای درمان جهت بررسی و معاینه با پزشک خود مشورت نمایید.

علت شقاق

علت بیماری شقاق تحت فشار قرار گرفتن عضله مقعد است. از مهمترین عللی که مقعد را تحت فشار قرار می دهد، می توانیم به این موارد اشاره کنیم:

علت شقاق
  • یبوست مداوم و مزمن
  • اسهال
  • کم تحرکی یا داشتن شغل هایی که مدت زیادی از روز را می نشینید
  • رابطه جنسی مقعدی
  • تنگ بودن دریچه مقعدی
  • بارداری و زایمان طبیعی سخت
  • خاراندن بیش از حد مقعد
  • عوارض بیماری هایی مثل کرون، سرطان روده و یا بیماری های مقاربتی

چه افرادی در معرض خطر هستند؟

  • افراد مسن بالای 50 سال
  • افرادی که مدت طولانی از روز را می نشینند.
  • افرادی که ورزش نمی کنند.
  • افراد سیگاری و الکلی
  • افرادی که مرتباً غذاهای آماده و فست فود مصرف می کنند.
  • افرادی با تنگی مادرزادی دریچه مقعدی

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

هر مقدار زودتر برای درمان شقاق اقدام کنید، بهتر است. زیرا با گذشت زمان بیماری پیشرفت کرده و علائم شدیدتر میشوند.

بنابراین در صورتی که هر یک از علائم بیماری را احساس می کنید، لازم است با پزشک خود در این مورد مشورت نمایید. اگر همراه با این علائم تب و لرز را نیز تجربه می کنید، احتمالاً بدن شما دچار عفونت شده و نیاز به مراقبت های ویژه احساس می شود.

عوارض شقاق

عوارض این بیماری شامل درد شدید و عفونت است که با عمیق شدن زخم شدت میگیرند. اگر در طولانی مدت نسبت به درمان این بیماری بی توجهی کنید، ممکن است در اثر خونریزی عوارض دیگری مثل کم خونی نیز ایجاد شوند.

تشخیص

فیشر در بیرون از مقعد و بر روی عضله آن ایجاد میشود. به همین جهت به راحتی و با یک معاینه ساده قابل تشخیص است.

اما از آنجایی این زخم درد شدیدی را به همراه دارد. معمولاً بیماران اجازه معاینه را نمیدهند. برای این منظور پزشک قبل از معاینه بی حسی موضعی تزریق می کند.

در کنار معاینه ممکن است پزشک از سایر روشهای نظیر کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی و یا حتی بیوپسی مقعد برای تشخیص بیمار و تمایز آن با سایر عارضه های مقعد استفاده نماید.

روش درمان شقاق

درمان شقاق با دو هدف انجام میشود، هدف اول جلوگیری از عفونی شدن و یا درمان التهاب آن با استفاده از داروهای گیاهی و آنتی بیوتیک است. این درمانها در مورد شقاق حاد و زمانی که بیماری در مراحل ابتدایی خود قرار دارد، موثر است. اما اگر بیماری وارد فاز مزمن شود، به راحتی درمان نخواهد شد. در این مواقع معمولاً اسپاسم عضله موجب افزایش فشار وارده بر روی آن شده و با کاهش گردش خون، چرخه ترمیم زخم به کندی انجام میشود.

برای درمان شقاقی که با درمان های خانگی بهبود نیافته لازم است از روشهای دیگری مثل جراحی استفاده نمود. اما از آنجایی که جراحی عوارض خاص مربوط به خود را داشته و خطر عفونت و عود مجدد بیماری را در آن بیشتر است. به ندرت بیماران راضی به انجام شده  و یا حتی پزشکان آن را تجویز می کنند.

در حال حاضر بهترین روشی که برای درمان و از بین بردن این عارضه وجود دارد، لیزر است. لیزر هیچ یک از عوارض و مشکلات جراحی را نداشته و در سریعترین زمان ممکن، به صورت سرپایی  و به طور قطع بیماری را درمان خواهد نمود.

پیشگیری

پیشگیری از شقاق با مصرف فیبر
  • دریافت فیبر کافی با مصرف انواع میوه ها، سبزیجات و حبوبات
  • نوشیدن آب کافی (حداقل 8 لیوان در روز)
  • ورزش و تحرک
  • حفظ بهداشت مقعد
  • درمان سریع مشکلات مربوط به مقعد به خصوص اسهال و یبوست
  • مصرف ملین ها طبیعی با مشورت پزشک و در صورتی که فیبر موثر نبوده است.
  • پرهیز از زور زدن در توالت
  • پرهیز از رابطه جنسی مقعدی
  • اجتناب از لباسهای تنگ و چسبان
  • پرهیز از به تاخیر انداختن دفع

سوالات متداول

سوزش مقعد و خونریزی بعد از اجابت مزاج از علائم شقاق است؟

بله این علائم از نشانه های اصلی این بیماری است.

درد مقعد بدون هیچ علامت دیگری می تواند ناشی از شقاق باشد؟

اگر این علامت با مشکلات دیگری مثل یبوست، خونریزی و …همراه نیست. ممکن است ناشی از استرس روزانه باشد. اگر وضعیت بهبود نیافت می توانید با پزشک خود در این مورد مشورت نمایید.

موثرترین راه برای پیشگیری از این بیماری چیه؟

مصرف فیبر با رفع یبوست راه موثری برای پیشگیری از بیماری است.

در دوران شیوع کرونا چگونه شقاق را درمان کنیم؟

اگر مشکل شما شدید نیست میتوانید با مصرف فیبر و پماد شرایط را کنترل کنید. اما اگر شقاق وارد فاز مزمن شده میتوانید بدون نگرانی به مطب دکتر عابدیان مراجعه نمایید. در این کلینیک تمامی پروتکل های بهداشتی رعایت شده و مشکلی برای شما ایجاد نمیشود.

متورم شدن اطراف دریچه مقعدی ناشی از شقاق ( فیشر) است؟

همیشه نه ممکن است این مشکل به علت بواسیر باشد، بهتر است در این مورد با پزشک مشورت کنید.